Ataki wilków na stada owiec, kóz czy bydła zdarzają się w Polsce coraz częściej, dlatego warto znać sposoby ochrony przed drapieżnikami. Najczęściej stosowane rozwiązania to ogrodzenia elektryczne, fladry, siatki i nowoczesne ogrodzenia odstraszające. Warto pamiętać, że Regionalne Dyrekcje Ochrony Środowiska (RDOŚ) publikują zalecenia, które określają minimalne parametry zabezpieczeń, niezbędne zarówno dla realnej ochrony przed drapieżnikami, jak i dla ewentualnego uzyskania odszkodowania. Poniżej przedstawiamy najważniejsze standardy.

Jaka minimalna energia impulsu jest wymagana do skutecznego odstraszenia wilka?

Ogrodzenie elektryczne, które ma odstraszać wilki, musi generować impuls o energii co najmniej 4 J. W praktyce gospodarstwa z dużymi pastwiskami lub narażone na częste pojawianie się wilków stosują jeszcze mocniejsze elektryzatory – dzięki temu napięcie nie spada na długich odcinkach przewodu.

Energia impulsu to jednak nie wszystko. Warto zwrócić uwagę na drugi parametr, jakim jest napięcie wyjściowe – powinno wynosić min. 10 000 V. Tak wysoka wartość umożliwia przebicie się przez futro wilka, czyli skuteczną ochronę przed tym drapieżnikiem przy pomocy silnego impulsu odstraszającego. Jeśli ogrodzenie jest długie, konieczne jest dopasowanie energii impulsu do całkowitej długości przewodów, tak aby straty nie obniżały skuteczności systemu.

Ile linek i na jakich wysokościach należy zamontować w ogrodzeniu przeciw drapieżnikom?

Standardem w ogrodzeniach przeciw wilkom jest montaż 5 linek przewodzących, tworzących barierę trudną do przeskoczenia czy sforsowania, a jednocześnie utrudniającą drapieżnikom podkop. Szczególnie skuteczny jest w tym przypadku gruby drut (1,6–2 mm). Najczęściej stosuje się wysokości montażu zbliżone do tych używanych przy ochronie stad przed dzikami, czyli:

• 10–20 cm od ziemi (dolna linka, zabezpieczająca przed podkopaniem),
• 40–45 cm,
• 55–60 cm,
• 90–100 cm,
• ostatnia linia zwykle znajduje się na wysokości 120–140 cm, tak aby uniemożliwić przeskoczenie ogrodzenia.

Aby zapewnić jak największą skuteczność ogrodzenia, ważne jest utrzymywanie porządku i koszenie zbyt bujnej roślinności, która może zmniejszać skuteczność impulsu.

Czy fladry są skutecznym uzupełnieniem ogrodzenia elektrycznego w ochronie przed wilkami?

Tak. Fladry, czyli jaskrawoczerwone taśmy lub paski materiału rozwieszone na sznurku, choć nie są niezbędne, stanowią jedno z najprostszych, a zarazem wyjątkowo skutecznych narzędzi odstraszających wilki. Można zatem uzupełnić nimi ogrodzenie elektryczne, ale nie jest to konieczne. Fladry działają na zasadzie efektu wizualnego, który dla drapieżników jest nienaturalny i zniechęcający. Aby jednak działały, muszą być zainstalowane prawidłowo.

Poradnik ochrony zwierząt hodowlanych przed wilkami sugeruje, aby poszczególne paski materiału rozmieścić w odstępach co 50 cm i zawiesić je na takiej wysokości, by końcówki pasków znajdowały się niedaleko gruntu. W żadnym wypadku nie mogą go jednak dotykać, ponieważ to powodowałoby zwarcia. Poradnik zawiera również inne szczegółowe wytyczne dotyczące fladr.

Jakie parametry musi spełniać ogrodzenie elektryczne, aby uzyskać odszkodowanie za szkody od drapieżników?

Przepisy nie wskazują konkretnych wytycznych dotyczących parametrów ogrodzeń elektrycznych, niezbędnych do uzyskania odszkodowania. Zaleca się jednak postępowanie zgodnie z poradami zgromadzonymi w wyżej wspomnianym poradniku ochrony zwierząt hodowlanych przed wilkami, w którym można znaleźć m.in. następujące wskazówki:

• Najniższy przewód ogrodzenia należy umieszczać na wysokości 10–20 cm nad podłożem.
• Aby zapobiec przeskakiwaniu ogrodzenia, ostatni przewód warto zamontować na wysokości nawet 2 m.
• Opcjonalnie można stosować podłączoną do elektryzatora siatkę z przewodami elektrycznymi o  wysokości 1,2–1,5 m a  powyżej niej dodatkowe przewody.
• Zaleca się stosowanie napięcia co najmniej 10 000 V i energię impulsu o wartości min. 2 J.

Co ważne, RDOŚ przypomina, że odszkodowanie nie przysługuje za szkody wyrządzone w zwierzętach gospodarskich pozostawionych bez opieki nocą (od zachodu do wschodu słońca).